Xem Nhiều 2/2023 #️ Tóm Tắt Vào Phủ Chúa Trịnh Của Lê Hữu Trác # Top 8 Trend | Sachkhunglong.com

Xem Nhiều 2/2023 # Tóm Tắt Vào Phủ Chúa Trịnh Của Lê Hữu Trác # Top 8 Trend

Cập nhật thông tin chi tiết về Tóm Tắt Vào Phủ Chúa Trịnh Của Lê Hữu Trác mới nhất trên website Sachkhunglong.com. Hy vọng nội dung bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu của bạn, chúng tôi sẽ thường xuyên cập nhật mới nội dung để bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất.

I. Sơ lược về tác giả, tác phẩm trước khi tóm tắt Vào phủ chúa Trịnh

1. Tác giả Lê Hữu Trác

Nguồn: Internet

Lê Hữu Trác (1724 – 1791) xuất thân là người làng Liêu Xá, huyện Đường Hào, phủ Thượng Hồng, trấn Hải Dương (nay thuộc địa phận tỉnh Hưng Yên). Ông nổi tiếng với tên hiệu Hải Thượng Lãn Ông. Trong tên hiệu, có thể dễ hình dung là hai chữ “Hải Thượng” được ông lấy từ hai chữ đầu của tỉnh Hải Dương và phủ Thượng Hồng. Hai chữ còn lại là “Lãn ông”, có nghĩa là “ông lười”. Tuy nhiên “lười” ở đây không mang nghĩa trái ngược với đức tính siêng năng, chịu khó của con người mà mang nghĩa là chán ghét, lười biếng tranh quyền đoạt vị vì bản tính của Lê Hữu Trác là người lúc nào cũng mong muốn tự giải phóng mình khỏi những khuôn khổ, ràng buộc của quyền hành, chức tước. Thế nên, ông đã chọn cho mình lĩnh vực y học là điều suốt đời gắn bó để thực hiện lí tưởng của bản thân.

Cả đời phụng sự cho y học đã tạo cơ hội cho Lê Hữu Trác viết nên Bộ “Hải Thượng y tông tâm tĩnh”. Đây được xem là một công trình nghiên cứu không chỉ có ý nghĩa y học mà còn là một đóng góp giàu giá trị cho văn học Việt Nam. Nói như thế là bởi vì tuy chỉ ghi lại những bài thuốc hay những câu chuyện về hành trình chữa bệnh cứu người của Lê Hữu Trác nhưng dường như thấp thoáng trong đó là những tình cảm, nỗi niềm của một con người rộng lòng yêu đời, yêu người.

2. Văn bản Vào phủ chúa Trịnh

Nguồn: Internet

Vào phủ chúa Trịnh vốn là một đoạn trích có vị trí nằm ở phần đầu của tác phẩm. Ý nghĩa chính yếu của truyện có lẽ là tác giả đã bày tỏ thái độ của mình trước hiện thực xa hoa nơi phủ chúa. Ý nghĩa đó được thể hiện rất khéo léo thông qua việc tác giả thuật lại câu chuyện ông vào kinh đô, được dẫn vào phủ chúa Trịnh để bắt mạch, kê đơn cho thế tử Trịnh Cán.

II. Hướng dẫn tóm tắt Vào phủ chúa Trịnh

Bài tóm tắt Vào phủ chúa Trịnh sẻ chia nội dung tóm tắt theo tiến trình gồm 2 phần tiếp nối để thuận tiện cho việc theo dõi: Cuộc sống nơi phủ chúa và cảnh Lê Hữu Trác bắt mạch, kê đơn cho thế tử Trịnh Cán.

1. Cuộc sống nơi phủ chúa

Vào sáng sớm tinh mơ ngày 1 tháng 2, Lê Hữu Trác, vốn là một thầy thuốc trứ danh mà ai nghe đến tên cũng như “sấm động bên tai”, được triệu vào phủ chúa. Ông được lính của chúa đón đi vào phủ bằng cáng rất gấp rút, chạy như ngựa lồng. Đến phủ chúa Trịnh, Lê Hữu Trác vào chầu từ cửa sau. Theo sự quan sát của Lê Hữu Trác, xung quanh phủ không chỉ được phủ xanh bằng cây cối, có tiếng hót líu lo của chim chóc mà còn có cả hương sắc thoang thoảng, thắm tươi của danh hoa. Đường vào phủ phải qua mấy lần cửa và các dãy hành lang dài quanh co. Bên cạnh đó, kẻ hầu người hạ qua lại rộn ràng, huyên náo. Chính cảnh giàu sang khác hẳn người thường của vua chúa khiến cho Lê Hữu Trác – người vốn chẳng lạ lẫm chốn phồn hoa, cấm thành, cũng cảm thấy sửng sốt, ngâm cả một bài thơ để tỏ rõ cảm xúc của mình.

Nguồn: Internet

Sau đó, Lê Hữu Trác được nghỉ chân tại điếm sang trọng chờ lệnh yết kiến và được đưa đến một cái nhà lớn vừa cao lại rộng, gọi là “phòng trà”. Nơi đây được bài trí đồ nghi trượng sơn son thếp vàng và cả những đồ dùng mà nhân gian chưa từng thấy. Đây cũng chính là nơi mà thế tử trị bệnh (vì kiêng từ “thuốc” nên gọi thuốc là “trà”). Trong phòng trà thì có đến bảy, tám vị lương y hiện diện. Đây đều là những thầy thuốc lừng danh của sáu cung, hai viện được mời vào điện để túc trực lo liệu bệnh tình cho thế tử. Nội cung của thế tử là nơi nằm trong năm, sáu lần trướng gấm. Thầy thuốc họ Lê được dùng bữa cơm sáng với đầy đủ phong vị của nhà đại gia với “mâm vàng, chén bạc, đồ ăn toàn là của ngon vật lạ”. Theo lời kể của tác giả, có thể thấy chúa Trịnh là một người khá cẩn trọng vì chính tác giả là một thầy thuốc tài danh nhưng cũng không được thấy mặt chúa mà chỉ làm theo mệnh lệnh của chúa thông qua quan Chánh đường.

2. Cảnh Lê Hữu Trác bắt mạch, kê đơn cho thế tử Trịnh Cán

Sau những hình dung ban đầu về cuộc sống trong phủ chúa Trịnh, Lê Hữu Trác được đưa đến Đông Cung để yết kiến và khám chữa bệnh cho thái tử Trịnh Cán. Dù thế tử chỉ là một cậu bé chừng năm, sáu tuổi thế nhưng khi gặp mặt, Lê Hữu Trác (đã là một cụ già) phải cúi lạy bốn lạy. Thầy tiến hành xem mạch và khám cả thân hình cho thế tử và đều phải xin phép người. Cách thăm khám của Lê Hữu Trác rất cẩn thận và tỉ mỉ. Khi về Lê Hữu Trác cũng cúi lạy chào thế tử rồi mới lui ra.

Sau khi khám, thầy thuốc kê đơn cho thế tử, dù cách chẩn đoán và phương hướng điều trị của Lê Hữu Trác khác hẳn và thậm chí là trái ngược với đa số các thầy thuốc khác trong cung. Tuy nhiên, ông vẫn quyết đoán, giữ vững lập trường bảo vệ ý kiến của mình. Không chỉ vậy, ông còn kiên nhẫn giải thích những khúc mắc của mọi người. Tuy nhiên, chính lúc này đây, Lê Hữu Trác lại gặp phải một vấn đề đó là đối diện với sự giằng xé, mâu thuẫn dữ dội giữa một bên là niềm mong muốn được sống ẩn dật, thoát khỏi vòng danh lợi, cuộc sống xa hoa và một bên nữa là lương tâm của người chọn nghề thuốc. Đến cuối cùng, Lê Hữu Trác đã chọn chữa trị cho thế tử để làm tròn trách nhiệm của người thầy thuốc mà gạc sở thích cá nhân sang một bên. Câu chuyện kết thúc trong cảnh Lê Hữu Trác về dinh Trung Kiên để chờ thánh chỉ và trong thời gian đó, bạn bè trong cung cũng thường tới lui hỏi thăm ông.

Soạn Bài Vào Phủ Chúa Trịnh Của Lê Hữu Trác

1. Tóm tắt nội dung bài học

” Vào phủ chúa Trịnh” là bức tranh chân thực, sống động về cuộc sống xa hoa, đầy quyền uy nơi phủ chúa

Vẻ đẹp nhân cách thanh cao và tâm hồn của tác giả: khinh thường danh lợi, sống thanh đạm, trong sạch

1.2. Nghệ thuật

Bút pháp kí sự tài tình và chân thực:

Miêu tả tỉ mỉ, quan sát tinh tế

Cách kể chuyện hấp dẫn, chân thực, đan xen hài hước

Chất trữ tình trong đoạn trích

2. Soạn bài Vào phủ chúa Trịnh chương trình chuẩn

2.1. Soạn bài tóm tắt

Câu 1: Quang cảnh trong phủ chúa Trịnh được miêu tả như thế nào? Cung cách sinh hoạt trong phủ chúa ra sao? Những quan sát, ghi nhận này nói lên cách nhìn, thái độ của Lê Hữu Trác đối với cuộc sống nơi phủ chúa như thế nào?

Quang cảnh trong phủ chúa Trịnh được miêu tả tỉ mĩ và tinh tế với nhiều lớp cửa, màn nhung, có nhiều lính canh gác, khuôn viên cây cối um tùm, đầy sắc hương,…

Cung cách sinh hoạt trong phủ chúa Trịnh: có nhều người phục dịch, mỗi người một nhiệm vụ, lời lẽ, nghi thức cung kính, lễ độ,…

Những quan sát, ghi nhận này cho thấy cách nhìn và thái độ của Lê Hữu Trác đối với cuộc sống nơi phủ chúa: dù cảnh đẹp và sang trọng nhưng tác giả lại có một cái nhìn rất dửng dưng, không đồng tình với cách sống tù túng, ăn quá no mà lại thiếu khí trời.

Câu 2: Phân tích những chi tiết trong phủ trong đoạn trích mà anh (chị) cho là “đắt”, có giá trị làm nổi bật giá trị hiện thực của tác phẩm.

Thế tử, một đứa bé nồi chễm chệ trên sạp vàng, cho thầy thuốc, một cụ già, lạy rồi khen thầy thuốc lạy khéo.

Bữa cơm đầy, toàn là của ngon vật lạ, mâm vàng, chén bạc.

Câu 3: Cách chẩn đoán và chữa bệnh của Lê Hữu Trác cùng những diễn biến tâm tư của ông khi kê đơn cho ta hiểu gì về người thầy thuốc này?

Ông hiểu rõ về căn bệnh của thế tử nhưng lại sợ chữa có hiệu quả ngay sẽ bị vướng vào đường công danh nhưng sau lại nghĩ đến ơn nghĩa đất nước. Qua sự dằn vặt này cho ta thấy Lê Hữu Trác là người thầy thuốc có đức độ, lương tâm, có kiến thức uyên bác, có kinh nghiệm chữa bệnh và đặc biệt là một người thích tự do không muốn vướng vào vòng danh lợi.

Câu 4: Theo anh (chị), bút pháp kí sự của tác giả có gì đặc sắc? Phân tích những nét đặc sắc đó.

Ghi chép lại các sự việc, sự kiện trung thực.

Quan sát tỉ mĩ cả cảnh và người, cách kể khéo léo, lôi cuốn.

Giọng điệu kể tự nhiên, xem lẫn lời kể và lời bình tạo cho kí sự giàu chất trữ tình.

Câu 1: Quang cảnh trong phủ chúa được miêu tả như thế nào? Cung cách sinh hoạt trong phủ chúa ra sao? Những quan sát, ghi nhận này nói lên cách nhìn, thái độ của Lê Hữu Trác đối với cuộc sống nơi phủ chúa như thế nào?

Quang cảnh nơi phủ chúa được miêu tả một cách tỉ mỉ và tinh tế

Phải qua mấy lần cửa, mỗi cửa đều có vệ sĩ canh gác, khuôn viên chúa có điếm ” hậu mã quân túc trực”; vườn hoa cây cối um tùm, đầy sắc hương; những dãy hành lang quanh co nối tiếp nhau

Nhà “Đại đường” tất cả các cột và đồ dùng đều sơn son thiếp vàng và những đồ đạc nhân gian chưa từng thấy, đồ dùng tiếp khách ăn uống toàn là ” mâm vàng chén bạc”

Đến nội cung thế tử phải qua năm, sáu lần trướng gấm, trong phòng thắp nến, có sập thếp vàng….

⇒ Quang cảnh cực kì xa hoa, lộng lẫy. Tác giả đã ngâm lên bài thơ để diễn tả hết sự sang trọng, vương giả trong phủ chúa.

Cung cách sinh hoạt trong phủ chúa;

Trong phủ có nhiều loại quan và người phục dịch, mỗi người một nhiệm vụ

Lời lẽ, nghi thức hết sức cung kính, lễ độ

Chúa trịnh luôn có phi tầng chầu chực xung quanh

Thế tử bị bệnh có đến bảy, tám thầy thuốc phục dịch và lúc nào cũng có người hầu hạ xung quanh….

⇒ Cảnh nội cung trang nghiêm phản ánh quyền uy tột bậc của nhà chúa.

Những quan sát, ghi nhận ấy nói lên cách nhìn, thái độ của Lê Hữu Trác đối với cuộc sống: Có thể thấy mặc dù tác giả khen cái đẹp, cái sang nơi phủ chúa, nhưng tác giả vẫn tỏ ra dửng dưng trước những quyến rũ của vật chất, và không đồng tình với cách sống tù túng, quá no đủ mà thiếu khí trời, thiếu tự do.

Câu 2: Phân tích những chi tiết trong phủ đoạn trích mà anh (chị) cho là “đắt”, có tác dụng làm nổi bật giá trị hiện thực của tác phẩm.

Một số chi tiết cho thấy rõ sự ăn chơi hưởng lạc của nhà chúa làm nổi bật giá trị hiện thực của tác phẩm:

Thế tử- một đúa bé ngồi chễm chệ trên sạp vàng cho thầy thuốc- một cụ già quỳ lạy để rồi khen thầy thuốc lạy khéo

Chi tiết tả cảnh bước vào nơi ở của thế tử

Bữa cơm sáng đầy của ngon vật lạ cùng mâm vàng chén bạc

Đồ vật được sơn son thếp vàng.

Câu 3: Cách chẩn đoán và chữa bệnh của Lê Hữu Trác cùng những diễn biến tâm tư của ông khi kê đơn cho ta hiểu gì về người thầy thuốc này?

Cách chẩn đoán, lí giải về căn bệnh của thế tử cho ta thấy:

Ông hiểu rõ căn bệnh của thế tử, nhưng lại sợ chữa có hiệu quả ngay thì ông sẽ được tin dùng ⇒ sợ công danh trói buộc, ông nghĩ đến phương thuốc vô thưởng vô phạt. Nhưng ông không làm trái với lương tâm của thầy thuốc. Sau một hồi giằng co, phẩm chất, lương y của một người thấy thuốc đã thắng. Ông làm tròn trách nhiệm và lương tâm của một người thầy thuốc. Ông thẳng thắn đưa ra phương thuốc của mình và lí giải về phương thuốc ấy.

Qua những diễn biến tâm tư khi tác giả kê đơn thuốc ta thấy được:

Tác giả là một thầy thuốc giỏi, có kiến thức và kinh nghiệm

Một thầy thuốc có lương tâm và đức độ

Ngoài ra: một người có phẩm chất cao quý và nhân cách thanh cao: khinh thường lợi danh, quyền quý, thích nếp sống tự do và thanh đạm

Câu 4: Theo anh (chị), bút pháp kí sự của tác giả có gì đặc sắc? Phân tích những nét đặc sắc đó.

Bút pháp kí sự của tác giả có những nét đặc sắc:

Giọng điệu kể chuyện rất tự nhiên xen lẫn lời kể và lời bình ⇒ giàu chất trữ tình

Quan sát tỉ mỉ, tả cảnh sinh động, kể diễn biến sự việc khéo léo ⇒ tạo sự lôi cuốn

Ghi chép trung thực ⇒ thể hiện hiện thực sâu sắc của tác phẩm

3. Soạn bài Vào phủ chúa Trịnh chương trình nâng cao

Câu 1: Cho biết Lê Hữu Trác dùng bao nhiêu lần từ thánh chỉ, thánh thượng, thánh thể trong đoạn trích? Những từ đó dùng để chỉ cái gì, chỉ ai và dụng ý của tác giả?

Lê Hữu Trác dùng từ thánh chỉ (3 lần), từ thánh thượng (3 lần) và từ thánh thể (1 lần). Những từ này dùng để chỉ:

Thánh chỉ: chiếu chỉ của vua, ở đây là chiếu chỉ của chúaTrịnh Sâm.

Thánh thượng: từ dùng để chỉ nhà vua, ở đây chỉ chúa Trịnh Sâm.

Thánh thể: thân thể, cơ thể của vua, ở đây chỉ thế tử Trịnh Cán.

Câu 2: Trong đoạn trích, tác giả kể ra rất nhiều người phục vụ, từ quan quân đến người hầu. Điều này gợi cho anh (chị) suy nghĩ gì về uy quyền của chúa Trịnh Sâm?

Trong đoạn trích, tác giả kể ra rất nhiều người phục vụ, từ quan quân đến người hầu. Điều này gợi ra suy nghĩ:

Uy quyền của chúa Trịnh Sâm.

Hệ thống quan liêu lớn.

Phủ chúa mà hơn cả cung vua.

Câu 3: Để đến được nơi ở của thế tử Cán, Lê Hữu Trác phải đi qua những nơi nào? Quang cảnh và cách bài trí từng nơi tác giả đi qua gợi cho anh (chị) suy nghĩ gì về cuộc sống của chúa Trịnh?

Để đến được nơi ở của thế tử Cán, Lê Hữu Trác phải đi qua những nơi: bước qua màn gấm đi vào bên trong tối om, sau đó đi qua độ năm, sáu lần trướng gấm như vậy và đến một cái phòng rộng nơi thế tử sống.

Quang cảnh và cách bài trí từng nơi tác giả đi qua gợi ra một cuộc sống quyền quý, giàu sang của cuộc sống trong phủ chúa Trịnh.

Câu 4: Dựng lại không khí khám bệnh cho thế tử Cán trong phủ chúa Trịnh. Chú ý tới sự hối hả, tấp nập có vẻ trang nghiêm nhưng hài hước qua cách kể của người tường thuật.

Trước khi vào khám cho thế tử, không khí gấp gáp với tiếng gõ cửa, tiếng thở hổn hển của người đầy tớ Chánh đường, đầy tớ chạy trước hét đường, cáng chạy như ngựa lồng, người giữ cửa truyền báo rộn ràng, người có việc quan qua lại như mắc cửi,…

Không khí khám bệnh cho thế tử Cán trong phủ chúa Trịnh: cung nhân đứng xúm xít, đèn sáp chiếu sáng, xung quanh lấp lánh, hương hoa ngào ngạt.

⇒ Không khí hối hả, tấp nập có vẻ trang nghiêm nhưng qua cách kể, cách nhìn của người tường thuật nó lại trở nên hài hước và mỉa mai.

Câu 5: Theo anh (chị), cách viết kí của Lê Hữu Trác có gì đặc sắc?

Cách viết kí của Lê Hữu Trác có sự kết hợp với nhiều hình thức nghệ thuật như du kí, nhật kí, hồi kí, kí phong cảnh,…

Có nhiều chi tiết, sự việc được ghi chép một cách trung thực.

Bộc lộ thái độ một cách kín đáo qua việc miêu tả khách quan.

4. Hướng dẫn luyện tập

So sánh đoạn trích Vào phủ chúa Trịnh với một tác phẩm (hoặc đoạn trích) kí khác của văn học trung đại Việt Nam mà anh (chị) đã đọc và nêu nhận xét về nét đặc sắc của đoạn trích này.

Giống nhau: Giá trị của hiện thực và thái độ của tác giả đối với hiện thực (Cả 2 tác phẩm đều phản ánh hiện thực thói sống xa hoa, hưởng lạc và bày tỏ thái độ không đồng tình của tác giả)

Khác nhau:

Vào phủ chúa trịnh:

Là kí sự nhân chuyến tác giả được triệu về kinh chữa bệnh cho thế tử: Trịnh Cán

Nét đặ sắc về nghệ thuật: quan sát tỉ mỉ, ngòi bút tinh tế ghi chép việc thực người thực, chon lọc chi tiết đắt giá; miêu tả khách quan, có sự kết hợp hài hòa giữa giữa thơ và văn xuôi tạo nên chất trữ tình; đặc biệt sự khéo léo trong cách kể xen lẫn lời bình

Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh:

Là tùy bút kể lại những thú ham chơi của Trinh Sâm

Nét đặc sắc nghệ thuât: ghi chép chân thực, sinh động, giàu chất trữ tình. Các chi tiết miêu tả đắc giá, tả cảnh tỉ mỉ nhưng nhuốm màu sắc u ám, mang tính chất dự bào. Giọng điệu gần như khách quan nhưng lại khéo léo thể hiện thái độ lên án bọn vua quan thông qua thủ pháp liệt kê

5. Một số bài văn mẫu văn bản Vào phủ chúa Trịnh

Nếu có thắc mắc cần giải đáp các em có thể để lại câu hỏi trong phần Hỏi đáp, cộng đồng Ngữ văn HỌC247 sẽ sớm trả lời cho các em.

Bố cục bài Vào phủ chúa Trịnh

Bố cục bài ” Vào phủ chúa Trịnh “.Giúp mk nhoa mấy bạn

Hướng dẫn soạn bài Vào phủ chúa Trịnh

Hướng dẫn soạn bài ” Vào phủ chúa Trịnh” – Trích ” Thượng kinh kí sự ” – Lê Hữu Trác

Cảm Nhận Về Nhân Vật Lê Hữu Trác Qua Đoạn Trích Vào Phủ Chúa Trịnh

Cảm nhận về nhân vật Lê Hữu Trác qua đoạn trích Vào phủ chúa Trịnh

Lê Hữu Trác, hiệu Hải Thượng Lãn Ông là một danh y nổi tiếng thế kỉ XVIII. Ông không chỉ là một nhà y học tài năng mà còn là một nhà văn, nhà thơ rất đáng trân trọng của dân tộc ta. Ông đã để lại cho đời sau một sự nghiệp y học đồ sộ; bên cạnh đó ông còn có những tác phẩm văn chương rất quý giá.

Thượng kinh kí sự là tập kí viết bằng chữ Hán của Hải Thượng Lãn Ông. Tác phẩm ghi chép lại những điều ông mắt thấy tai nghe trong một chuyến đi từ Hương Sơn (Hà Tĩnh), nơi ông sống ẩn dật, đến kinh đô Thăng Long, vào phủ Chúa theo “Thánh chỉ” để chữa bệnh cho Thế tử Trịnh Cán. Tác phẩm cho ta thấy quang cảnh ở kinh đô, quyền uy thế lực của nhà Chúa, và cuộc sống xa hoa trong phủ Chúa Trịnh, đồng thời cũng cho thấy tâm hồn, nhân cách của một vị danh y tài cao, đức trọng. Đoạn trích “Vào phủ Chúa Trịnh” là một trong những đoạn văn thể hiện tập trung tư tưởng này.

Đoạn trích bắt đầu từ lúc tác giả đã đến Thăng Long, hiện ở đỉnh Trung Kiên trong phủ Chúa được triệu vào khám bệnh cho Thế tử. Thời gian được ghi rõ là ngày “mồng một tháng hai”, “sáng tinh mơ”; và nói rõ nguyên có sự việc “có Thánh chỉ triệu vào cung”- đó là đặc điểm của thể kí sự. ơ Kinh đô được nhìn thấy cảnh giàu sang, xa hoa, Lê Hữu Trác đã tả lại quang cảnh ấy một cách chân thực bằng cái nhìn khách quan và tâm hồn giàu cảm xúc. Điều đáng lưu ý là cảnh vàng son nơi phủ Chúa hiện lên như một thiên đường: “Tôi ngẩng đầu lên đâu đâu cũng là cây cối um tùm, chim kêu ríu rít, danh hoa đua thắm, gió đưa thoang thoảng mùi hương. Những dãy hành lang quanh co nối nhau liên tiếp. Người giữ cửa truyền báo rộn ràng”… Tâm hồn tác giả nhạy cảm, giàu tình yêu thiên nhiên, nhưng với cảnh giàu sang, xa hoa noi phủ Chúa, Hải Thượng Lãn Ông vẫn có một giọng trào lộng. Tất cả tâm hồn, tình yêu thiên nhiên, cùng thái độ trào lộng ấy đều được thể hiện rõ nét trong việc miêu tả và tự thuật. Hải Thượng viết:

“Tôi nghĩ: Mình vốn con quan, sinh trưởng ở chốn phồn hoa, chỗ nào trong cấm thành minh cũng từng biết. Chỉ có những việc trong phủ Chúa… mới hay cái cảnh giàu sang của Vua Chúa thực khác hẳn người thường”. Rồi tác giả làm thơ miêu ta nói là “để ghi nhớ” cảnh này:

“Lính nghìn cửa vác đông nghiêm nhặt Cả trời Nam sang nhất là đây! Lầu từng gác vẽ chân mây, Rèm châu, hiên ngọc, bóng mai ảnh vào… Quê mùa cung cấm chưa quen, Khác gì ngư phủ đào nguyên thuở nào!”

Lời thơ mới đầu tương như là lời ngợi ca cảnh đẹp nơi phồn hoa, nhưng nghĩ cho kĩ thì tâm hồn tác giả rung cảm vói vẻ đẹp thiên nhiên chỉ có một phần. Toàn bộ nội dung của bài thơ như có chất trào lộng, châm biếm, tuy Hải Thượng Lãn Ông không thể bộc bạch ra được.

Cảnh cung đình hiện lên như ở cõi tiên với những “lầu son, gác tía”, “hiên ngọc, rèm châu”. Tác giả nói mình là “ngư phủ” lạc vào chốn “đào nguyên” theo tích trong Đào hoa nguyên kí của Đào Tiềm. Nói như vậy không rõ là để ngợi ca phủ Chúa hay là để mỉa mai? Rồi tác giả còn miêu tả cặn kẽ hơn các ngôi điếm và cảnh quan cũng theo giọng điệu nửa khen nửa chê ấy: “Điếm làm bên cái hồ, có những cây lạ lùng và những hòn đá kì lạ. Trong điếm, cột và bao lơn lượn vòng, kiểu cách thật là xinh đẹp”.

Trong lối diễn đạt ấy, tác giả đã khéo léo ngầm ý phê phán. Ông lên án cuộc sống xa hoa nơi phủ Chúa một cách kín đáo.

Là một người coi trọng chữ “đức”, lánh xa danh lợi, Hải Thượng Lãn Ông không coi trọng lối sống xa hoa. Hơn nữa, trên quan điểm vì con người, vì dân, Hải Thượng Lãn Ông thấy rõ nơi phủ Chúa là hiện thân của sự bóc lột, trái ngược với đời sống nhân dân. Ông diễn đạt điều này một cách khéo léo là “cảnh giàu sang của vua chúa thực khác hẳn người thường”.

Tài năng của ông được người đời truyền tụng là làm thuốc hay, nổi tiếng như “sấm động bên tai”… Và việc ông được tiến cử chữa bệnh cho Thế tử là một cơ hội để tiếng tăm càng nổi hơn, và quan thái y là tước vị sẽ đến với ông chắc chắn. Song, với Hải Thượng Lãn Ông, tất cả những thứ danh lợi ấy chỉ là phù phiếm. Ông không muốn vướng vào vòng danh lợi, cũng như những bậc ẩn sĩ thời xưa mà Đào Tiềm là một tấm gương.

Quan niệm của các Nho gia, Đạo gia xưa kia đều không màng danh lợi. Đó là vì họ ham mê lí tưởng cao đẹp hơn, và quan trọng là phải giữ cho tâm hồn, cốt cách của mình được trong sạch.

Cho nên, khi xem bệnh cho Thế tử, Hải Thượng Lãn Ông cuối cùng đã tìm cách để “hoà hoãn”, sao cho vừa giữ được mình khỏi tiếng “bất trung”, lại vừa tránh được việc phải ở lại làm quan. Cũng đã có sự đấu tranh tư tưởng diễn ra trong tâm trạng của Hải Thượng Lãn Ông. Nhưng đó không phải là sự đấu tranh giữa cái danh lợi với sự trong sạch của tâm hồn, mà là giữa đạo “trung” của kẻ bề tôi với lòng ham “về núi” của kẻ sĩ thời loạn. Và cuối cùng, ta thấy lòng ham “về núi” cua kẻ sĩ thanh cao đã thắng: ông đã thật sự thoát được khỏi vòng danh lợi, dũng cảm và thông minh để từ chối việc chữa bệnh cho Trịnh Cán, một Thế tử trẻ con, ốm yếu, bệnh hoạn…

Sự phân tích y thuật của ông thể hiện sự am hiểu ý lí sâu sắc, khác hẳn với cách hiểu của bọn quan thái y, và làm cho bọn họ phải kính nể. Tuy nhiên, tài năng của Hải Thượng Lãn Ông không được sử dụng để phục vụ bọn vua chúa xa hoa, càng không phải để phục vụ việc mưu cầu lợi ích cho riêng mình, mà là để phục vụ nhân dân.

Bằng ngòi bút kí sự chân thực sắc sảo, Lê Hữu Trác đã phản ánh được cuộc sống xa hoa nơi phủ Chúa và qua đó, ta thấy hiện lên tâm hồn và nhân cách của Hải Thượng Lãn Ông: đó là một tâm hồn trong sạch, một nhân cách lớn của một nhà y thuật tài ba và đạo đức.

Tác phẩm Thượng kinh kí sự xứng đáng là viên ngọc quí của nền văn học trung đại Việt Nam.

Tóm Tắt Vào Phủ Chúa Trịnh Lớp 11

Từ lâu cung đình của vua chúa được xem là nơi sang trọng, phần hoa bậc nhất của các vị vua, chúa. Có rất nhiều tác phẩm đã được ghi chép lại một trong số đó phải kể đến Vào phủ chúa Trịnh của Lê Hữu Trác. Bài tóm tắt vào phủ chúa Trịnh sẽ giúp hiểu hơn về nơi sang trọng bậc nhất của nhân gian và thái độ của nhân vật đối với quyền lực và địa vị trong xã hội lúc bấy giờ. Đây là bài tóm tắt của tác giả chắc chắn sẽ là tư liệu quan trọng dành cho học sinh lớp 11 tham khảo.

Lê Hữu Trác (1724 – 1791) hiệu là Hải Thượng Lãn Ông, người trấn Hải Dương, nay thuộc tỉnh Hưng Yên. Là một danh y, ông không chỉ chữa bệnh mà còn soạn sách và mở trường dạy học về nghề thuốc để truyền bá y học. Bộ “Hải thượng y tông tâm lĩnh”, là một công trình về nghiên cứu y học xuất sắc nhất của ông. Tác phẩm ghi chép lại những cảm xúc một cách chân thật nhất của ông trên mọi nẻo đường ở mọi miền quê ông đi khám bệnh.

-Về thể kí sự: là một thể kí ghi lại sự việc, câu chuyện một có thật một cách chân thực và tương đối hoàn chỉnh.

– Thượng kinh kí sự (kí sự đến kinh đô) là quyển cuối cùng nằm trong bộ “Hải thượng y tông tâm lĩnh”, được viết bằng chữ Hán và hoàn thành năm 1783. Thượng kinh kí sự tả quang cảnh ở kinh đô, đặc biệt là cuộc sống xa hoa và những quyền uy của vua chúa trong phủ chúa Trịnh. Đó đều là những điều mắt thấy tai nghe của Lê Hữu Trác trên đường từ Hương Sơn ra Thăng Long để khám bệnh cho thế tử Trịnh Cán và chúa Trịnh Sâm. Tác phẩm kết thúc với việc Lê Hữu Trác về lại với quê nhà tiếp tục cống hiến cho y thuật và sống một cuộc sống tự do, tự tại.

– Vào phủ chúa Trịnh được rút từ quyển Thượng kinh kí sự.

Tác phẩm được chia thành hai phần:

-Phần 1: Từ đầu đến “để tôi xem mạch Đông cung cho thật kĩ” – Cuộc sống xa hoa nơi phủ chúa

+ Quang cảnh nơi phủ chúa cực kì xa hoa, lộng lẫy và trang trọng không đâu sánh bằng

+ Cuộc sống sinh hoạt nơi phủ chúa nhiều lễ nghi và khuôn phép, người hầu thì tấp nập thể hiện sự sang trọng, quyền uy tột đỉnh.

-Phần 2: Còn lại – Quá trình tác giả bắt mạch, kê đơn và suy nghĩ của mình.

+ Thái độ của tác giả khi vào phủ thì rất ngạc nhiên trước khung cảnh và tỏ ra dưng dửng với vật chất xa hoa

+ Khi bắt mạch thì rất hồi hộp, căng thẳng và tỏ thái độ tôn kính.

+ Thể hiện phẩm chất của người làm y có tâm và đức độ, khinh thường quyền uy và danh vọng.

Tóm tắt Vào phủ chúa trịnh

Nhân vật trong câu chuyện là Lê Hữu Trác, thầy lang giỏi. Ông có lệnh vào phủ chúa Trịnh để chữa bệnh, ông đi vào chốn phồn hoa, vốn là quan trong triều đình nhưng khi thấy cảnh giàu sang, sung sướng, phồn hoa của vua chúa Trịnh cũng lấy làm ngạc nhiên. Sau khi trải qua nhiều lớp cửa ông cũng đến được nơi chúa ở, phòng chúa ở rất đặc biệt được sơn son thếp vàng, đều là những đồ quý giá mà nhân gian chưa từng thấy. Trong khi chờ đợi chúa, ông được ăn những đồ ngon vật lạ hiếm có trên đời, qua đó biết được khẩu vị của những bậc quyền quý. Ông có nhiệm vụ bắt mạch, tìm bệnh cho thế tử, nhận thấy bệnh của thế tử xuất phát từ chúa thường ở chốn màn che trướng phủ, ăn sướng, mặc ấm phủ tạng yếu, bệnh đã lâu nên trầm trọng. Vì nghĩ đến nước nhà, lòng trung thành đối với đất nước ông đã kê đơn thuốc giúp thế tử chữa trị bệnh. Sau khi hoàn thành công việc khám bệnh, ông từ giã trở về đợi thánh chỉ.

Giá trị nội dung

Thông qua tài quan sát và ngòi bút ghi chép sự thật một cách chân thực, tinh tế của mình, Lê Hữu Trác đã làm hiện lên bức tranh cuộc sống sinh động về sự xa hoa của phủ chúa Trịnh. Bằng sự chân thực tác giả cho thấy sự đối lập của cuộc sống trong phủ với cuộc sống bình thường ngoài kia. Trên chặng đường chữa bệnh của ông gặp biết bao cuộc sống khó khăn thì đây đích thực là cuộc sống quyền uy, cao sang nhất mà ông từng gặp. Qua đó, cũng thể hiện được phẩm chất của một Hải thượng lãn ông, đức độ, có cốt cách của một danh y có lương tâm.

Giá trị nghệ thuật

Đoạn trích thể hiện những đặc sắc trong nghệ thuật của một tay kí:

– Sử dụng nhuần nhuyễn thể loại kí bằng tài quan sát tinh tế, nhạy bén của mình. Việc ghi chép tỉ mỉ, sinh động đến từng chi tiết làm cho câu chuyện thêm phần chân thực và lôi cuốn.

-Tính chất trữ tình được thể hiện rõ qua việc kết hợp độc đáo giữa văn xuôi và thơ ca.

-Sử dụng kết hợp với nhiều phương thức biểu đạt khác nhau từ tự sự, miêu tả đến biểu cảm làm tính chất khách quan được thể hiện rõ nét. Đồng thời cũng là những cảm xúc, suy nghĩ của giác giả được bộc lộ.

Bạn đang xem bài viết Tóm Tắt Vào Phủ Chúa Trịnh Của Lê Hữu Trác trên website Sachkhunglong.com. Hy vọng những thông tin mà chúng tôi đã chia sẻ là hữu ích với bạn. Nếu nội dung hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!